تبعات مازوتسوزی در نیروگاهها؛ بهای سنگین سوخت ارزان برای سلامت و اقتصاد
به گزارش روابط عمومی قرارگاه ملی مبارزه با مفاسد اقتصادی،
ناترازی مزمن گاز در سال ۲۰۲۶ میلادی، سیاستگذاران را بار دیگر به سمت استفاده از سوختهای جایگزین و آلاینده سوق داده است. رشد بیرویه مصرف خانگی و افت فشار در میادین گازی، مازوت و نفت سفید را به «ضربهگیر» پایداری شبکه تبدیل کردهاند. مأموران و کارشناسان انرژی هشدار میدهند که این انتخاب اضطراری، اگرچه مانع خاموشیهای گسترده در زمستان ۱۴۰۴ میشود، اما حل ریشهای بحران انرژی را به تعویق میاندازد و هزینههای پنهان سنگینی را بر دوش جامعه میگذارد.
آثار زیستمحیطی؛ یارانه پنهان آلودگی در کلانشهرها
مازوت به دلیل سهم بالای کربن، گوگرد و فلزات سنگین، آلایندهترین سوخت فسیلی در سبد انرژی کشور محسوب میشود. طبق گزارش خبرگزاری مهر، افزایش غلظت ذرات معلق و دیاکسید گوگرد در شهرهای بزرگ، مستقیماً با تبعات مازوتسوزی در نیروگاهها ارتباط دارد. این آلودگی نه تنها سلامت عمومی را به خطر میاندازد، بلکه هزینههای درمانی را به شدت افزایش داده و بهرهوری نیروی کار را در سال ۱۴۰۵ کاهش میدهد. در واقع، سوزاندن این سوخت ارزان، نوعی مالیات غیرمستقیم بر سلامت شهروندان است.
نفت سفید نیز اگرچه در مناطق محروم به عنوان پشتیبان گاز عمل میکند، اما سوختی پرکربن است که با تعهدات بینالمللی ایران برای کاهش گازهای گلخانهای همخوانی ندارد. متخصصان محیط زیست تأکید میکنند که خسارت به اکوسیستمها و کاهش کیفیت زندگی، در ترازنامههای رسمی انرژی دیده نمیشوند. تداوم این روند در سال ۲۰۲۶، مسیر گذار به انرژیهای پاک را دشوارتر کرده و شکاف میان ظرفیت تولید و الگوی مصرف را عمیقتر میکند.
امنیت انرژی و هزینههای اقتصادی فرسایش نیروگاهها
از منظر اقتصادی، استفاده از سوختهای سنگین به معنای از دست رفتن درآمدهای ارزی حاصل از صادرات این فرآوردهها است. علاوه بر این، تبعات مازوتسوزی شامل فرسایش سریع قطعات توربین و کاهش راندمان نیروگاههای حرارتی میشود. مأموران فنی گزارش میدهند که تکیه بر این سوختها، انعطافپذیری شبکه را در برابر شوکهای داخلی و بینالمللی کاهش میدهد. نبود سیگنال قیمتی مؤثر نیز باعث شده است تا مصرفکننده انگیزهای برای صرفهجویی نداشته باشد و فشار بر شبکه گاز همواره در سطح بحرانی باقی بماند.
راهکارهای خروج از چرخه تکراری ناترازی گاز
برای خروج از این وضعیت، سرمایهگذاری در توسعه میادین گازی مشترک و افزایش ظرفیت ذخیرهسازی فصلی یک ضرورت استراتژیک در سال ۱۴۰۵ است. در سمت تقاضا، نوسازی ناوگان گرمایشی و بهبود استانداردهای ساختمان میتواند نیاز به سوختهای آلاینده را محدود کند. کارشناسان معتقدند که هر واحد سرمایهگذاری در بهینهسازی مصرف، بازدهی بسیار بالاتری نسبت به ساخت نیروگاههای جدید دارد.
پلیس امنیت اقتصادی و نهادهای بازرسی نیز بر فرآیند توزیع سوخت مایع در نیروگاهها نظارت میکنند تا از انحراف منابع جلوگیری شود. موفقیت در کاهش تبعات مازوتسوزی، نیازمند شجاعت در اصلاح تدریجی قیمتها و حمایت هدفمند از اقشار آسیبپذیر است. تنها با یک برنامهریزی بلندمدت و مدیریت هوشمندانه مصرف در سال ۲۰۲۶، میتوان به حضور این مهمانان ناخواسته در زمستانهای ایران پایان داد و امنیت انرژی پایدار را تضمین کرد.
