ذخایر سدهای کشور؛ خالی بودن ۶۵ درصد ظرفیت مخازن با وجود بارشهای زمستانی
به گزارش روابط عمومی قرارگاه ملی مبارزه با مفاسد اقتصادی،
گزارشهای تازه از وضعیت منابع آبی نشان میدهد که حجم فعلی ذخایر سدها به ۱۸ میلیارد و ۳۷۰ میلیون مترمکعب رسیده است. در حالی که به نیمه زمستان ۲۰۲۶ میلادی نزدیک میشویم، تنها ۳۵ درصد از ظرفیت مخازن کشور پر است. این آمار به معنای خالی بودن ۶۵ درصد از حجم کل سدهاست که نگرانیها را بابت تأمین آب در ماههای گرم افزایش میدهد. وضعیت ذخایر آبی نسبت به سال گذشته کاهش چشمگیری داشت؛ چرا که در مدت مشابه پارسال، بیش از ۲۲ میلیارد مترمکعب آب در پشت سدها ذخیره شده بود.
کاهش ورودی به مخازن و تداوم تنش آبی در پایتخت
از ابتدای سال آبی تاکنون، حجم ورودی آب به سدها با کاهش ۸ درصدی نسبت به پارسال مواجه شد. طبق گزارش خبرگزاری مهر، مأموران و کارشناسان مدیریت منابع آب تنها ۶ میلیارد و ۶۲۰ میلیون مترمکعب ورودی را ثبت کردهاند. این افت ورودی باعث شد تا خروجی سدها نیز برای حفظ پایداری شبکه، ۲۶ درصد نسبت به سال گذشته محدود شود. در حال حاضر وضعیت ذخایر آبی در ۴ استان تهران، مرکزی، اردبیل و قزوین به مرحله بحران رسیده است و این مناطق تحت تنش شدید آبی قرار دارند.
بررسیها نشان میدهد که میانگین بارشهای کل کشور تا بهمن ماه ۱۴۰۵، به ۹۵.۵ میلیمتر رسید. اگرچه این رقم نسبت به سال گذشته رشد داشت، اما همچنان از میانگین بلندمدت ۱۰۳.۴ میلیمتری کمتر است. در حالی که استانهایی مانند کردستان و خراسان رضوی بارشهایی بیش از حد نرمال را تجربه کردند، ناترازی در توزیع بارشها مانع از بهبود کلی وضعیت ذخایر آبی در سطح ملی شده است. مدیریت هوشمند توزیع آب در استانهای درگیر بحران، اولویت اصلی وزارت نیرو برای عبور از زمستان جاری است.
توزیع ناعادلانه بارشها و لزوم صرفهجویی ملی
تفاوت فاحش میزان بارندگی در استانهای مختلف، ضرورت انتقال بینحوضهای و مدیریت تقاضا را دوچندان میکند. در مناطقی مانند هرمزگان و کرمان، بارندگیهای خوب تا حدودی به تغذیه سفرهها کمک کرد، اما سدهای بزرگ تأمینکننده شرب در مرکز کشور همچنان با خشکی دستوپنجه نرم میکنند. پایداری وضعیت ذخایر آبی در سالهای آینده به اصلاح الگوی مصرف در بخشهای خانگی و کشاورزی بستگی دارد. پلیس امنیت اقتصادی و یگانهای حفاظت منابع آب نیز نظارت بر برداشتهای غیرمجاز را در دشتهای بحرانی تشدید کردهاند.
کارشناسان تأکید میکنند که بارشهای اخیر نباید موجب خوشبینی کاذب شود؛ زیرا تبخیر بالا و خشکسالیهای انباشته، بخش بزرگی از این نزولات را بلعیده است. برای حفظ توازن در سبد آب کشور، نوسازی شبکههای فرسوده انتقال و استفاده از پساب تصفیهشده در صنعت یک ضرورت ملی محسوب میشود. عبور از بحران فعلی و بهبود وضعیت ذخایر آبی در سال ۲۰۲۶، نیازمند مشارکت فعال تمامی شهروندان در کاهش مصرف روزانه است تا از جیرهبندی احتمالی در تابستان پیشرو جلوگیری شود.
